Category Archives: Collections

Africamuseum@matonge2015

 

Matonge2015

Africamuseum@matonge2015

Cliquez sur la photo pour lancer l’album de photos.

Dans le cadre du festival Congolisation, le Musée royal de l’Afrique centrale fait un pop-up à Matonge (Bruxelles) depuis le 17 janvier 2015.

Les commerçants du quartier Matonge ont choisi dans les collections d’archives photographiques du musée une photo en lien avec leur boutique et l’ont installée dans leur vitrine.

Plus d’infos sur notre site

KONGO across the WATERS, a pop-up exhibition in Princeton

KONGO across 1On October 25th, 2014 the temporary exhibition ‘Kongo across the Waters’  opened up  at the Princeton University Art Museum where it will stay until January 25th, 2015.

Featuring 111 objects on loan from the Royal Museum for Central Africa this exhibition focuses on the history, culture and art from the Kongo region in West Central Africa.
It also highlights the impact of Kongo culture on the development of African American cultures in the United States as a result of the Atlantic slave trade.KONGO across 3

Earlier, this exhibition could be admired both at the Harn Museum of Art in Gainesville, Florida (US)  and at the Jimmy Carter Presidential Library and Museum in Atlanta, Georgia (US).

As from February 27 until May 25, 2015 the exhibition will be held at the New Orleans Museum of Art, its final stop.

More info
http://www.kongoacrossthewaters.org
http://artmuseum.princeton.edu/art/exhibitions/1619

AfricaMuseum@BOZAR: een pop-up in het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel

Midden maart 2014 opende in foyer 1 van het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel (BOZAR) de informatie- en ontmoetingsplaats AfricaMuseum@BOZAR.

In deze ruimte krijg je, tot de heropening van het museumgebouw in Tervuren in 2017, tekst en uitleg over de renovatie via een informatiekiosk bij de maquette van de toekomstige, nieuwe museumsite. Daarnaast vind je er een tijdelijke installatie in het kader van het Pop-up museum, het museum op verplaatsing.

Kennisverspreiding
De eerste van de reeks tijdelijke installaties draagt de titel 500 000 pagina’s kennis. Meer dan een eeuw onderzoek in het museum en toont de wetenschappelijke publicaties van het KMMA sinds zijn oprichting in 1898.
Deze eerste opstelling leunt aan bij de kernopdracht van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA) nl. het verspreiden van kennis. Alhoewel het museum vandaag de dag zijn expertise deelt via allerlei multimedia als internet, databanken, cd enz.is het publiceren van gegevens en resultaten in boekvorm lange tijd de regel geweest.

500 000 pagina’s of 1350 titels
3 wanden van de ruimte, met een totale lengte van zo’n 25 meter, geven je een duidelijk beeld van de omvang en de diversiteit van de KMMA-publicaties.
In chronologische volgorde, van 1910 tot 2014, vertegenwoordigen 1350 titels meer dan 20 disciplines uit het museum. Je vindt er publicaties van natuurwetenschappen (zoölogie, houtbiologie…) over aardwetenschappen tot menswetenschappen (archeologie, koloniale geschiedenis, etnografie, linguïstiek, etnomusicologie, politieke geschiedenis) en zelfs museologie (catalogi van tijdelijke tentoonstellingen).
Deze publicaties geven de evolutie weer van het onderzoek en de ontdekkingen, maar ook van sociale, culturele en politieke trends. Ze gaan niet enkel terug in de geschiedenis van het museum maar tegelijkertijd ook in die van de Belgische geschiedenis met zijn complexe, diepgaande en voortdurend evoluerende relatie met Congo.

De auteurs
Wie zit achter deze 500 000 pagina’s? Eerst en vooral zijn het de onderzoekers van het KMMA zelf of van universiteiten die werken rond Congo of Midden-Afrika.
Andere auteurs zijn missionarissen, militairen of beheerders…, personen die zich op het terrein bevonden tijdens de koloniale periode of die er momenteel zijn in het kader van ontwikkelingssamenwerking of een wetenschappelijke zending. Andere auteurs zijn dan weer getuigen van belangrijke gebeurtenissen…

Multifunctioneel (en) oord van verpozing
De zitbankjes in kleurrijke Afrikaanse opdruk nodigen je uit om te verpozen bij de video met en over onze wetenschappers. Verder kan je in alle rust grasduinen in de rijkdom aan kennis; een heleboel publicaties liggen namelijk ter inzage op de tafel of de verplaatsbare meubeltjes.
In AfricaMuseum@BOZAR kunnen op aanvraag ook lezingen, debatten, filmvertoningen of conferenties plaatsvinden. 
Kinderen van 7 tot 12 in school- of familieverband kunnen in een aparte ruimte achteraan op een creatieve manier Afrika kunnen ontdekken in de workshop Studio Congo.

Praktische info
• AfricaMuseum@BOZAR (in foyer 1) in BOZAR, Ravensteinstraat 23, 1000 Brussel
(volg de pijlen op het gelijkvloers, rechts van de grote trap)
Gratis toegang van dinsdag tot vrijdag van 10 tot 18 u.
Ook op zondag van 11 tot 18 u, uitgezonderd in de maanden juli en augustus.

• De tijdelijke installatie 500 000 pagina’s kennis. Meer dan een eeuw onderzoek in het museum is te bezoeken tot 4 januari 2015.
Volgende installaties die hier te zien zullen zijn: Cartografie en Grenzen / Getuigenissen / Geluid en beeld /Naar een nieuw museum…

• Een overzicht van activiteiten in deze ruimte en in Studio Congo vind je op onze website

• Vele van de publicaties hier aanwezig kan je ook bestellen via onze website.

• Samenwerking tussen het KMMA en het Koninklijk Paleis voor Schone Kunsten is er ook op vlak van tentoonstellingen rond Afrikaanse kunst en cultuur. Zo loopt in Bozar tot 31 augustus 2014 de fototentoonstelling Where we’re at! Other voices on gender.
Lees ook op deze blog :Rencontre d’artistes à AfricaMuseum@BOZAR

 

The story behind the pirogue of the RMCA…

The 22.5 m long pirogue weighing 3,500 kg is one of the treasures of the Royal Museum for Central Africa (RMCA). It was used by King Leopold III during his trip in the Congo in 1957  and was especially made for the expedition on the Ruiki river. The pirogue reached the museum on January 3, 1958 with the help of the Belgian army.

Jacques Deschepper, an intelligence officer for the provinces of Kivu and Maniema in 1957, was chosen to accompany King Leopold III of Belgium and Princess Lilian on their seven-week trip in Congo.
Special thanks go to Jacques Deschepper who, an amateur video maker himself, recorded these images.

Due to the renovation of the RMCA the pirogue had to be moved. Since 17 February 2014 and until the RMCA reopens in 2017, the pirogue can be admired among the aircrafts at the Royal Museum of Armed Forces in Brussels.

Read also

Récit du voyage du masque kakuungu

kakuunguCe chef d’œuvre, un masque de bois aux proportions gigantesques (60 x 40 cm) est généralement appelé kakuungu. Il était utilisé chez les SUKU (Kimbau, Bandundu méridional, RDCongo) lors de l’initiation des jeunes garçons au monde des adultes par le spécialiste des charmes yisidika. Il apparaissait habituellement le jour de la circoncision, lors de la clôture du camp d’initiation afin d’effrayer les jeunes candidats et qu’ils témoignent obéissance et respect à leurs aînés.

En janvier 2014 ce masque kakuungu a quitté les réserves du MRAC afin d’être exposé dans African Mask/Masquerade: More Than Meets the Eye  au High Museum of Art à Atlanta  (USA).

Suivez le voyage de ce chef d’œuvre dans cet album photo

  • Un mardi matin en janvier : le véhicule de la firme de transport Hizkia Van Kralingen est masque kakuunguprêt pour son trajet vers l’aéroport de Bruxelles-national. Les caisses y sont embarquées pour le vol vers Atlanta, en compagnie de notre collègue Françoise van Hauwaert.
  • 16h35 : arrivée à Atlanta après près de 8h de vol. Le contrôle à la douane prend encore une bonne heure. Les caisses sont à nouveau chargées dans un véhicule, cette fois en direction du High Museum of Art.
  • 19h heure locale mais déjà 1h du matin en Belgique : le véhicule arrive au musée. Becky Parker (Associate Registrar, Exhibitions) aide à décharger les caisses et les accompagne vers les réserves où elles doivent s’acclimater durant 36 heures.
  • Jeudi matin : froid et soleil sur Atlanta. La caisse est déplacée vers l’emplacement où le masque sera exposé.
  • La caisse est ouverte et le dernier papier de soie est retiré. Le masque est installé sur son socle fait sur mesure. Les protagonistes, notre collègue Françoise van Hauwaert et Becky Parker, posent avec la vitrine.
  • Le masque kakuungu est dorénavant exposé dans la vitrine à l’arrière de l’allée centrale, et ce jusqu’au 14 septembre 2014.

Een museum leeghalen doe je niet van vandaag op morgen…

En doe je ook niet alleen!
Een hele ploeg medewerkers uit verschillende diensten is maanden lang bezig geweest met het leeghalen van de zalen van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.
Een woordje uitleg door twee van de coördinatoren, Nathalie Minten en Wim Wendelen…

Nathalie Minten en collega's maken het museum leeg.

Nathalie Minten en collega’s maken het museum leeg.© KMMA

Nathalie Minten is coördinatrice van een zeskoppig team voor ‘Conservering en restauratie’ binnen de afdeling Archief- en Collectiebeheer van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. Een van de taken die zij er de afgelopen twee jaar heeft bijgenomen was het coördineren van de verhuis van de objecten van het departement Culturele Antropologie en Geschiedenis.

De voorbereidingen
Nathalie
: “De voorbereidingen hiervoor begonnen in mei 2011 en namen ongeveer twee en een half jaar in beslag. Na een intense voorbereidende reorganisatie van collecties en reserves en een volledige update van de inventaris van de objecten in het museum werd op 4 februari 2013 een try-out gedaan.
Daarbij werd 1 vitrine volledig leeggemaakt en overgebracht naar de reserves. Hiermee wilden we de procedure, die gevolgd zou worden tijdens de eigenlijke verhuis, testen en op punt stellen. We hebben de objecten gelabeld met de nodige informatie en overgebracht naar hun standplaats in de reserve. Dankzij deze test konden we een inschatting maken van de tijd die nodig zou zijn voor het leegmaken van alle museumzalen. Daarvoor werden 23 dagen voorzien, maar dankzij de inzet van een hele ploeg kon de klus geklaard worden in 15 werkdagen!
Voor deze verhuis was er een nauwe samenwerking tussen de dienst ‘Conservering en restauratie’ en o.a. de Technische dienst en de dienst Gebouwenbeheer. Met het departement Biologie, dat de zalen met de diorama’s en dieren voor zijn rekening nam, hebben we afspraken gemaakt om de verhuis zo vlot als mogelijk te laten verlopen.
Ter voorbereiding van de hele verhuis hebben we 2 lijsten opgesteld: de ene met een overzicht van alle objecten in het museum met hun inventarisnummer, vitrine en afmeting;  de tweede met een overzicht van alle beschikbare vrije ruimte in de reserves. Daar werden trouwens collecties herschikt zodat er ruimte kon worden bij gecreëerd. Deze 2 lijsten werden vervolgens naast elkaar gelegd zodat er voor elk te verhuizen object virtueel een plaats kon worden gereserveerd in de reserve. Vóór de eigenlijke verhuis al had elk object dus een specifieke plaats toegekend gekregen in de reserves.”

De eigenlijke verhuis
De eigenlijke verhuis startte op maandag 2 december 2013, de ochtend nadat directeur Guido Gryseels de poorten van het museum had gesloten tijdens een spetterend gratis slotweekend.
Zo verlieten op 3 weken tijd 1460 etnografische objecten en muziekinstrumenten het museum, net zoals een 200-tal objecten van de afdeling ‘Koloniale geschiedenis’’ en 112 voorwerpen uit de tentoonstelling ‘Congostroom’. Ze vonden allemaal een plaatsje in de eigen reserves in Tervuren.
Andere collecties en archieven, die ter voorbereiding uit de kelders van het museum werden verhuisd, konden gedeeltelijk worden ondergebracht op externe locaties zoals de Financietoren in Brussel en het Rijksarchief in Leuven.

Terecht blikt Nathalie Minten met enige fierheid terug op de snelheid en efficiëntie waarmee de ploeg de klus geklaard heeft. Een grondige voorbereiding en een niet-aflatende inzet van het hele team waren onontbeerlijk voor het slagen van dit project.
De volgende jaren zal ze, samen met een aantal andere diensten, bepaalde aspecten van de renovatie opvolgen, zoals bijvoorbeeld het voorbereiden van de geselecteerde stukken voor het nieuwe museum.

Wim Wendelen aan het werk. © KMMA

Wim Wendelen aan het werk. © KMMA

Voor het leegmaken van de zalen met de diorama’s en dieren was Wim Wendelen van de afdeling ‘Biologische collectie- en databeheer’ verantwoordelijk.

Ook Wim en zijn team hebben bergen verzet. In december 2013 veranderden ze zo’n 200 kubieke meter waaronder een 150 m2 zoogdieren van plaats. Al deze objecten uit de zalen vonden een onderkomen in de reserves in Tervuren.

Wim: “In totaal verhuisde zo’n 10 ton: 600 gewervelde dieren waaronder 280 vogels en 270 zoogdieren. De olifant alleen al woog 1300 en het nijlpaard 400 kg ! Andere collecties, afkomstig uit de kelder van het museum, hadden eerder al een onderkomen gevonden op externe locaties zoals bijvoorbeeld de Financietoren in Brussel.”

Onze eyecatchers
De grootste objecten uit het museum – onze eyecatchers –  kregen onderdak in musea of openbare gebouwen verspreid over België.
Zo kan je gedurende de renovatiewerken de volgende stukken elders bewonderen:
onze olifant in Technopolis in Mechelen
– de giraf in Autoworld in Brussel
– het nijlpaard in het Musée des Arts Contemporains te Grand-Hornu
– de luipaardman in het MAS (Museum aan de Stroom) te Antwerpen
– de prauw in het Legermuseum te Brussel

Meer info op onze website : Permanente eye-catchers

> bekijk ook de videoclip : Empyting the galleries
> lees ook:
Lege museumzalen: het decor voor een Hitchcock-film

And the pirogue has left the building…

On Monday 17 February 2014, the last collection piece left the museum to make way for renovations. And it wasn’t just any piece, but the 3.5 metric ton, 22-metre-long pirogue carved from Sipo wood. The specialist removals firm Mobull expertly manoeuvred it through the museum’s main door, where a truck waited outside to carry it off to its new home.

The pirogue is moving out...

The pirogue is moving out… Click the image to see more

All this took place under the watchful eyes of the press and other spectators including Philippe Courard, State Secretary for Science Policy, and Servais Verherstraeten, State Secretary for the Public Buildings Administration.

At the same occasion the keys to the museum were handed over symbolically to Denys SA, the contractors for the renovation, with museum director Guido Gryseels passing them first to Courard, who then gave them to museum ‘owner’ Verherstraeten. He in turn handed them over to the contractors.

For 56 years, the pirogue stood proudly in Tervuren amidst showcases of ethnographic objects. Now, as the renovation goes into full swing, it will find itself among Sea King helicopters, Caravelles, and other vehicles in the hangar of the Royal Museum of the Armed Forces and of Military History in Brussels.

Lege museumzalen: het decor voor een Hitchcock-film…

Meer foto's van lege museumzalen. Klik op de foto om de fotogalerij te starten.

Meer foto’s van lege museumzalen. Klik op de foto om de fotogalerij te starten.
(Foto’s : Jo Van de Vijver)

Sinds de deuren van het museum zijn dichtgegaan op 1 december 2013, ontfermen verschillende collega’s van Collectiebeheer, Technische dienst, Museologie, Gebouwenbeheer samen met enkele van onze bewakers zich over het leegmaken van de vele vitrines en diorama’s.  Ze werken hard om alle dieren, objecten en maskers met de nodige zorg en voorzichtigheid in te pakken en te verhuizen. Sommige collega’s lijken wezenloos voor zich uit te staren. Andere zijn druk in de weer met verhuizen. 

Zaal voor zaal wordt leeggehaald en dat gaat erg snel. De magie van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika laat niemand onverschillig. Het lege museum ademt een nostalgie uit als nooit tevoren. Waar ooit zoveel leven in zat, is nu eventjes niets meer. Sommige diorama’s zijn onbewoond of al afgebroken. De zalen liggen er donker en verlaten bij. Ze hebben bijna iets akeligs en kunnen dienen als decor voor een oude Alfred Hitchcock-film. Een grote verhuiskist, gevuld met opgezette vogels, staat klaar voor vertrek. In een onverlichte zaal met enkel nog wat bestofte vitrines, blijft de giraf verweesd achter.

We kijken allemaal uit naar dat nieuwe hoofdstuk waar we onze bezoekers opnieuw kunnen verwelkomen in een nog indrukwekkender museum, zonder de rijkdom en de ziel van het oude uit het oog te verliezen. Een bezoeker schreef in ons gastenboek: ‘Achteruitblikken is kijken naar de toekomst’…

(Elke Bergeys – Reservaties en Onthaal & Communicatiedienst – Foto’s: Jo Van de Vijver)

 

I’ll be back… : het vertrek van onze olifant

 

Vertrek van onze olifant

Bekijk hier een selectie van foto’s

Op vrijdag 30 november 2013 werd onze olifant richting uitgang van het museum getrokken door o.a. Philippe Courard, staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid, Guido Gryseels, directeur van het museum, en Luis, de jonge journalist van Karrewiet (KETNET).
In de grote rotonde werd onze olifant onder massale belangstelling van bezoekers en pers ingepakt in een grote kist.

Op zaterdag 1 december werd hij dan tijdens een spetterend slotweekend uitgezwaaid door groot en klein en vertrok het konvooi naar Technopolis in Mechelen dat onze olifant voor de gehele periode van de sluiting onderdak biedt.

Verhuisfirma MOBUL die wel wat ervaring heeft met de verhuis van museumobjecten had nooit eerder een gigantische olifant als vracht. Gelukkig verliep de hele operatie op wieltjes…