Tag Archives: Afrika at the Zenith

Session d’écoute d’archives coloniales

Session d'écoute d'archives sonores 13 novLe jeudi 13 novembre, dans le cadre du cycle de conférences intitulé « L’Afrique au zénith » se tenant à BOZAR, le MRAC et l’ONG Coopération Education Culture (CEC) ont proposé une session d’écoute d’archives sonores de la propagande coloniale belge. Ces archives, conservées par la SONUMA (SOciété de NUMérisation et de commercialisation des Archives audiovisuelles), proviennent de l’Institut National de Radiodiffusion, l’ancêtre de la RTBF.

Lorsqu’il a été question de réactualiser l’exposition « Notre Congo. La propagande coloniale belge dévoilée », Julien Truddaïu, chargé de mission à CEC, a plongé dans les différents canaux relayant la parole coloniale officielle. La radio a offert quelques perles sonores, dont certaines qui étaient, jusque-là, restées inaccessibles au public.

Le Foyer 1 à BOZAR, qui se prête parfaitement à des interventions intimistes et conviviales était, pour l’occasion, plongé dans l’obscurité. Ainsi, le public a pu s’immerger complètement dans des témoignages sonores qu’un commentaire remettait sobrement dans leur contexte et que rehaussaient de subtiles interventions musicales. Ces voix, aux accents d’antan, laissaient entendre « la civilisation en marche au Congo », la nécessité de valoriser le territoire, d’en exploiter les richesses, de faire marcher droit ses habitants, etc. Idées et images ressassées par la radio, mais aussi la presse, la publicité, les chromos, les jeux d’enfants, qui ont largement infusé dans l’imaginaire collectif belge et qui ne sont pas sans répercussions sur la manière dont on appréhende aujourd’hui le Congo, ses habitants et les membres de sa diaspora.

 

‘Chants à l’inanga du Rwanda et du Burundi’

Melchior Ntahonkiriye met zijn inanga

Melchior Ntahonkiriye met zijn inanga

Een muzikale pop-up activiteit in AfricaMuseum @ BOZAR

In oktober 2014 ging een nieuwe Pop-up activiteit van start in onze ruimte AfricaMuseum @ BOZAR te Brussel. In de reeks Afrika in het Zenit vertellen experts van het museum, kunstenaars of particulieren regelmatig op donderdagmiddag over hun passie voor Afrika doorheen de verschillende aspecten van hun onderzoeksveld.

De primeur van deze Afrika in het Zenit ging op donderdag 9 oktober naar de Burundese muzikant Melchior Ntahonkiriye met een kort optreden begeleid door de inanga, een traditioneel instrument uit Oost-Afrika.

Na een korte inleiding door etnomusicologen Rémy Jadinon (KMMA) en Linda Vanden Abeele,  gespecialiseerd in de muziek rond de Grote Meren, nam de in traditionele kledij gehulde muzikant het woord.  Melchior Ntahonkiriye vertelde hoe hij het bespelen van de inanga had geleerd van vader op zoon, zoals de traditie het voorschrijft, en hoe complex het is om het instrument te leren spelen op latere leeftijd, zoals hij zelf heeft ondervonden door erover les te geven in Canada…
Een nieuwsgierig en geboeid publiek vuurde heel wat vragen af. Wordt het instrument door een specialist vervaardigd? Van welke boomsoort komt de klankkast? Welk materiaal wordt gebruikt voor de snaren? Waarom wordt er gefluisterd tijdens het bespelen van de inanga? Bespelen ook vrouwen en kinderen dit instrument? …

Zo leerden we dat de snaren van het instrument oorspronkelijk vervaardigd waren van de zenuwen van koeien maar nu van nylon zijn; dat het vervaardigen van een inanga echt wel talent en expertise vraagt en een kunst is; dat de inanga bespeeld wordt in de intieme sfeer van de huiselijke kring en niet bij festiviteiten of rituelen als huwelijk of begrafenis; dat het net de bedoeling is om het instrument te horen en niet de zang ; dat weinig jongeren in Burundi nog geïnteresseerd zijn om dit traditionele instrument te leren bespelen…

Tot slot speelde de muzikant 3 korte stukjes op de inanga terwijl hij teksten fluisterde in het Frans en het Kirundi (burundese taal).

Op 10 oktober trad Melchior Ntahonkiriye nog op in BOZAR met  ‘Court music from Rwanda and Burundi’. Op de website van BOZAR  kan je trouwens in 2 korte filmpjes met hem en zijn muziek kennismaken: http://www.bozar.be/activity.php?id=15525

Praktische info
Volgende lezing op 20 november 2014 : ‘Koken op « Kongolese » wijze : enkele historische en taalkundige anekdotes’ door KMMA linguïste Birgit Ricquier.

Het programma van Afrika in het Zenit  voor 2014 – 2015 vind je op de KMMA website:
http://www.africamuseum.be/popupmuseum/activities/afrika-zenit_oktober2014.